آقا مىفرمايد : هرگاه زمينى از غير ، فاصلهء بين مكلّف و آب باشد و صاحب زمين بگويد راضى نيستم به دخول در زمين من ، مگر آن دخولى كه در عقيب آن وضو باشد [ اين مقدمه موصله است ] ، و هرگاه اين يك مورد تصوير شد بس است در بطلان برهان شما و ظاهر شدن آنكه برهان نيست ، مغالطه و سفسطه است ؛ و چون دليل در باب ، منحصر در عقل است قدر متيقّن از آن ، توصّل است نه غير آن . مرحوم آخوند در فكر فرومىرود و خوشش نمىآيد و نهار مىطلبد و بعد اجوبه‌اى براى آن تهيه كرده بوده و در مجلس درسش اشاره مىكرده و بعضى مىگفته‌اند : ما كه از عهده‌اش بيرون نمىآييم ، چه ثمر ؟ اگر اينها را با خود آقا مىگفتند لعلّ جوابى داشت . « 1 » * بنويس سيد ، اعلم است ! چنان كه در داستان گفتگوى حاج آقا حسين قمى با آخوند خراسانى گذشت ، ديديم كه مرحوم آخوند خراسانى ، خود و صاحب عروه را به لحاظ علمى ، برتر از فقها و مراجع وقت سامرا ( آقا سيد اسماعيل صدر و ميرزا محمد تقى شيرازى مشهور به ميرزاى دوم يا كوچك ) مىشمرده است . مرحوم صاحب عروه نيز چنين نظرى داشت و هنگام سؤال ديگران از فرد اعلم ، صريح و قاطع به اين نكته تصريح مىكرد . آيت اللّه شبيرى از قول مرحوم آيت اللّه جزايرى ، و او از حاج آقا رضا زنجانى ، و او نيز از حاج شيخ ابراهيم جبل عاملى « 2 » نقل كرد كه مىگفت : از لبنان به من ( شيخ ابراهيم جبل عاملى ) نوشتند كه : شما راجع به اعلميت يكى از دو نفر - سيد صاحب عروه و ميرزاى شيرازى دوم - تحقيق كنيد و نتيجهء امر را براى ما بنويسيد تا ما بر طبق آن عمل كنيم . پيرو اين امر ، من موضوع را با ميرزاى شيرازى دوم در ميان گذاشته و از ايشان پرسيدم كه : شما اعلميد يا سيد ؟ ميرزا پرسيد : آيا به نظر خودتان ، ميان من و ايشان ترجيحى به نظر نمىرسد ؟ مىگويد : خير . مىفرمايد : اذا فتخيّر ( در اين

--> ( 1 ) . ر . ك ، شرح احوال / يادنامهء آيت اللّه العظمى اراكى ، رضا استادى ، ص 495 . ( 2 ) . آيت اللّه حاج شيخ ابراهيم جبل عاملى ( 1296 - 1370 ق ) از احفاد شيخ بهاء الدين عاملى ، و از شاگردان آقا شيخ احمد آل كاشف الغطاء و سيد شرف الدين عاملى ( در نجف ) و آيت اللّه حاج شيخ عبد الكريم حائرى ( در قم ) است . وى در قريهء جبع لبنان متولد شد ، در 1323 ق جهت تكميل تحصيلات به نجف آمد و سى و اند سال اخير عمر خويش را نيز در قم گذراند . در قم ، موردتوجه مراجع بزرگ آن شهر همچون آيت اللّه حجت قرار داشت و در همان شهر به خاك رفت . دربارهء وى ر . ك ، آثار الحجة ، محمد شريف رازى ، 1 / 222 - 223 . يثربىها نوادگان دخترى وى هستند .